Vì sao phải dừng đoạn Hoà Liên - Tuý Loan?

Theo tìm hiểu của VietnamFinance, năm 2013, Bộ GTVT đã phê duyệt phân kỳ đầu tư giai đoạn I, Dự án đường Hồ Chí Minh đoạn La Sơn - Túy Loan (chiều dài 77,5 km) với quy mô 2 làn xe, nền đường rộng 12 m (trước mắt chỉ đầu tư 66 km đoạn La Sơn - Hòa Liên, 11,5 km đoạn Hòa Liên - Túy Loan giữ nguyên đường hiện trạng đang khai thác, chưa đầu tư mở rộng), tổng mức đầu tư là 11.485 tỷ đồng. Dự án triển khai theo hình thức BT, vay vốn ngân hàng Nhật Bản có bảo lãnh Chính phủ (510 triệu USD).

Trong quá trình triển khai, để phát huy tối đa hiệu quả đầu tư, đảm bảo kết nối với tuyến cao tốc Đà Nẵng - Quảng Ngãi và để tận dụng nguồn vốn đầu tư còn lại của Dự án (khoảng 2.000 tỷ đồng), vào năm 2016, Bộ GTVT đã kiến nghị và được Thủ tướng Chính phủ chấp thuận cho sử dụng phần vốn còn lại của Dự án để mở rộng nền, mặt đường đoạn Hòa Liên - Túy Loan đảm bảo quy mô cao tốc 4 làn xe hoàn chỉnh.

Tuy nhiên, trong quá trình triển khai, đoạn Hòa Liên - Túy Loan (khoảng 11km) gặp rất nhiều khó khăn trong giải phóng mặt bằng, chỉ hoàn thành tiến độ khoảng 10%, trong khi toàn tuyến Hoà Liên - La Sơn đã cơ bản hoàn thành vào cuối năm 2020.

Chính vì vậy, Bộ GTVT đã có văn bản kiến nghị Chính phủ cho dừng triển khai đoạn Hoà Liên - Tuý Loan, đến cuối tháng 1/2021, tại Thông báo số 14/TB-VPCP ngày 18/1/2021, Thủ tướng Chính phủ đã đồng ý với đề xuất của Bộ GTVT. Toàn bộ phần vốn dư còn lại sẽ sử dụng để trả nợ gốc của khoản vay sau khi được Tổ chức Bảo hiểm hỗ trợ xuất nhập khẩu Nhật Bản (NEXI) chấp thuận.

Ông Nguyễn Vũ Quý, quyền Giám đốc Ban QLDA Hồ Chí Minh cho biết: “Việc không thể hoàn thành đồng bộ đoạn Hòa Liên - Túy Loan sẽ ảnh hưởng hiệu quả đầu tư toàn Dự án BT đường Hồ Chí Minh đoạn La Sơn - Túy Loan, nhưng đây là quyết định cần thiết để giảm thiểu thiệt hại cho các bên”.

Dự án dừng thi công, nhà thầu gặp khó

Theo tìm hiểu của VietnamFinance,  tạm dừng dự án đã ảnh hưởng đến đoạn Hòa Liên - Túy Loan khi một số nhà thầu như Liên danh Tổng công ty Xây dựng Trường Sơn - Công ty cổ phần Tập đoàn Trường Thịnh - Công ty cổ phần Xây dựng và Đầu tư Vạn Tường, cùng Tổng công ty Xây dựng CTGT 8 - CTCP đã huy động một số máy móc, thiết bị, nhân sự, nên phát sinh chi phí liên quan cần phải xử lý.

"Hoặc như một số đoạn tuyến các nhà thầu đã hoàn thành 3 năm nay nhưng do toàn bộ dự án chưa được thông xe nên chưa thể thu phí hoàn vốn", lãnh đạo Ban QLDA Hồ Chí Minh cho biết.

Ngoài ra, do đây là Dự án BT, nguồn vốn tín dụng vay nước ngoài được Chính phủ bảo lãnh và định kỳ hàng năm ngân sách sẽ bố trí nguồn vốn để trả nợ (bắt đầu từ tháng 3/2018, kết thúc vào năm 2026). Theo quy định, việc sử dụng nguồn vốn ngân sách để thanh toán chỉ được thực hiện khi Dự án đã hoàn thành, bàn giao.

Do Dự án chưa hoàn thành, nên từ năm 2018 đến nay, cơ quan nhà nước có thẩm quyền đã phải ứng từ Quỹ tích lũy trả nợ của Bộ Tài chính để trả nợ cho tổ chức tín dụng nước ngoài (6 đợt). Nguồn vốn từ Quỹ tích lũy rất hạn chế, thủ tục phức tạp, nên dễ dẫn đến chậm trễ trong việc trả nợ, có thể ảnh hưởng tiêu cực đến tín nhiệm quốc gia.

"Vì thế, việc dừng thi công đoạn Hoà Liên - Tuý Loan là căn cứ pháp lý cho nhà đầu tư được Nhà nước thanh toán phần vốn chủ sở hữu theo quy định của Hợp đồng BT", ông Khánh cho hay.

Quyết tâm thông xe trong tháng 5/2021

Ông Nguyễn Minh Khánh cho biết: Đến thời điểm này, sau khi đoạn tuyến Hoà Liên - Tuý Loan được tách ra khỏi dự án thì 66km đoạn Hoà Liên - La Sơn đã cơ bản hoàn thành tất cả các hạng mục. Vì thế, chúng tôi đã có văn bản gửi Bộ GTVT, Bộ Xây dựng sớm nghiệm thu để công trình có thể đưa vào sử dụng.

Liên quan điến một số điểm sạt lở do mưa lũ lịch sử năm 2020 tại miền Trung, ông Khánh cho hay: "Ngay sau hết lũ, thời tiết ổn định trở lại, Ban QLDA Hồ Chí Minh đã yêu cầu nhà thầu Trường Thịnh tăng cường sửa chữa. Đến nay, phương pháp xử lý chống sạt tại các điểm nóng này đã xong, đảm bảo an toàn khi dự án thông xe".

Lãnh đạo Bộ GTVT cho biết: Sau khi kiểm tra dự án, Bộ đã đồng ý phương án tổ chức giao thông trên cao tốc La Sơn - Túy Loan, cho phép ôtô các loại đi trên tuyến đường này. Về phía Bộ GTVT cũng mong muốn sớm đưa dự án vào sử dụng trong tháng 5/2021

Cao tốc La Sơn - Túy Loan có tổng mức đầu tư 11.485 tỷ đồng, giai đoạn một dài khoảng 77,5km, quy mô 2 làn xe, nền đường rộng 12 m; đầu tư trước 66 km đoạn La Sơn - Hòa Liên; còn đoạn Hòa Liên - Túy Loan dài 11,5km được giữ nguyên hiện trạng thuộc quốc lộ 1 đang khai thác, dự kiến tách ra để đầu tư mở rộng bằng nguồn vốn ngân sách Nhà nước.

Dự án này nằm trong quy hoạch tuyến đường bộ cao tốc Bắc - Nam, kết nối với cao tốc Đà Nẵng - Quảng Ngãi, giúp phương tiện lưu thông nhanh, an toàn thay vì đi trên quốc lộ 1.